Mánaðarskipt færslusafn fyrir: september 2015

Gremja ungs ráðherra

stormurinn„Höfundur er að mestu sanngjarn í umfjöllun um menn og málefni þó svo að pólitísk afstaða hans sé ætíð sýnileg,“ segir Einar Jóhann Geirsson í umfjöllun sinni um bók Björgvins G. Sigurðssonar, Stormurinn – reynslusaga ráðherra, sem kom út árið 2010. Og Einar bætir við: „Eftirtektarvert er hvað honum gremst eldri og reyndari stjórnmálamenn sem eru honum andsnúnir á velli stjórnmálanna. Um æðstu menn Seðlabankans segir hann: „Þetta voru menn sem höfðu vanist því eftir áratuga heljartök á þjóðfélaginu að á þá væri hlustað“ og á hann augljóslega við Davíð Oddsson.“

Stjórnendur fá á bauk

stodir FLEggert Þór Aðalsteinsson skrifar í nýrri umsögn hér á vefnum um „eina af fyrstu hrunbókunum“, Stoðir FL bresta eftir Ólaf Björn Kárason sem út kom árið 2008. Í mati á bókinni segir Eggert meðal annars: „Textinn er knappur og beittur enda verður seint sagt að höfundur sé hræddur við að flíka skoðunum sínum. Það er óhætt að segja að helstu stjórnendur og hugmyndafræðingar FL Group ævintýrisins fái hressilega á baukinn … Fleiri fá sína sneið frá höfundi, þar má nefna sinnulausa hluthafa, dómgreindarlausa hlutabréfagreinendur og veika fjölmiða.“

Skyldulesning

preludesDarri Gunnarsson fjallar um rit Robert Z. Aliber og Gylfi Zoega. Preludes to the Icelandic Financial Crisis frá 2011 í nýrri færslu hér á vefnum. Í mati sínu á verkinu segir Darri meðal annars: „Bókin er skyldulesning fyrir hvern þann sem vill ná til botns í bankahruninu. Hún hefur að geyma álitsgerðir sem skiptu verulegu máli í mati fjármálageirans og stjórnmálamanna á stöðu íslenska fjármálakerfisins í aðdraganda hruns, en gæti verið strembin aflestrar fyrir hinn venjulega lesanda vegna fræðilegrar nálgunar og fjölmargra íðorða, súlurita, línurita og taflna sem nýtast sjálfsagt aðeins þeim sem þjálfaðir eru í þess háttar aflestri, og er þar að auki öll á ensku. Því er hún sjálfsagt aðallega hugsuð fyrir fræðasamfélagið, fjármálageirann og stjórnmálamenn.“

Mannfræði + hagfræði

skirnir 2014„Það var vel til fundið hjá höfundum að tengja saman nálganir mannfræði og hagfræði og öðlast þannig sannfærandi og ferska sýn á hrun bankanna á Íslandi 2008,“ segir Dagbjört Torfadóttir í umsögn sinni um greinina „Bankar í ljóma þjóðernishyggju“ sem Kristín Loftsdóttir og Már Wolfgang Mixa birtu í Skírni  árið 2014. Dagbjört bendir þó jafnframt á að ekki sé víst að greinin höfði til hins almenna lesanda.  „Notuð eru hugtök eins og „vöruhús menningarlegra leikmynda”, og „hugmyndir í anda eðlishyggju um þjóðmenningu”, sem gætu virkað framandi. Ennfremur er ekki víst að utan fræðanna sé fyrir hendi þekking á aðferðum sem notaðar eru við öflun heimilda, sem að mestu eru fengnar með eigindlegum aðferðum.“

Heimsmet í óvarkárni

saga 2009„Grein Guðna Elíssonar er að mínu mati hlutlæg og vel rökstudd umfjöllun um útrásina og hrunið,“ segir Dagbjört Torfadóttir í umfjöllun um grein Guðna Elíssonar, „Vogun vinnur… Hvar liggja rætur íslenska fjármálahrunsins?“ sem birtist í tímaritinu Sögu árið 2009. Og hún bætir við: „Bein niðurstaða hans um sérstöðu Íslendinga hvað varðar heimskreppuna, þar sem hann útnefnir útrásarvíkingana og banka þeirra methafa í óvarkárni og gjaldþrotum, byggist í raun á tölfræðilegum niðurstöðum.“

Séríslenskt stórslys

hamskiptinBjarni G. Ólafsson skrifar í nýrri færslu um bókina Hamskiptin eftir Inga Frey Vilhjálmsson. Bjarni segir þar að bókinni sé „ætlað að vekja almenning til umhugsunar um samábyrgð sína á hruninu og fjalla síðustu kaflar hennar um ábyrgð þjóðarinnar, ýmsar kenningar um hrunið og baráttuna um söguna. Þar er fjallað um það hvernig hrunið hefur hingað til verið gert upp á opinberum vettvangi. Að mati höfundar hefur það uppgjör snúist um lagalega ábyrgð en uppgjöri hins siðferðilega hluta hrunsins hafi verið frestað. Niðurstaða höfundar er þessi: „Hrunið var manngert, pólitískt og sér­íslenskt stórslys sem ekki má endurtaka sig.““

Sviðsetning á Icesave

icesaveBrynjólfur Þór Guðmundsson fjallar um ritið Icesave samningarnir: Afleikur aldarinnar? í nýrri færlu hér á vefnum. Brynjólfur Þór segir þar meðal annars: „Sigurður Már er vel ritfær. Textinn er lipur og auðskiljanlegur. Höfundur hefur tilfinningu fyrir að nota sviðsetningar til að koma andrúmslofti til skila. Það á ekki síst við þegar hann lýsir tilfinningum félaga í InDefence, svo sem í fyrsta kafla bókarinnar þegar dularfullur pakki best einum þeirra og reynist innihalda fyrsta Icesave samninginn, sem þá hvíldi mikil leynd yfir. Samningaviðræður um Icesave voru flókið fyrirbæri en verða hér vel skiljanlegar.“

Söguhetjur hrunsins

GUDBLESSI„Þótt viðtölin í myndinni eigi að sýna nokkurs konar þverskurð af þjóðfélaginu kemur í ljós að hér eru söguhetjurnar Sturla Jónsson, vörubílstjórinn með gjallarhornið sem fór í framboð, einstæða móðirin er Eva Hauksdóttir, ein þeirra sem gekk hvað harðast fram í mótmælunum og lögreglumaðurinn er Dúni Geirsson, sonur Geirs Jóns Þórissonar, fyrrum yfirlögregluþjóns í Reykjavík,“ segir Arndís Þóra Sigfúsdóttir í umsögn sinni um heimildamynd Helga Felixsonar Guð blessi Ísland sem frumsýnd var árið 2009.

Dapurleg sýn

thraedir_valdsins„Bókin veitir dapurlega sýn á íslenskt samfélag, sem þó var ekki með öllu óvænt,“ segir Arnar Sverrisson í umsögn sinni um Þræði valdsins eftir Jóhann Hauksson hér á vefnum. Og Arnar bætir við: „Sú gróðrarstía spillingar á mörgum sviðum, sem bókin dregur fram í dagsljósið, hefur vafalítið verið ríkur jarðvegur þeirra samfélagsþátta, sem mestu máli skiptu við hamfarirnar 2008, þegar íslenska bankakerfið hrundi og draumur fólks, ríkisstjórnar og launþegasamtaka um hinn eilífa vöxt beið skipbrot.“