Greinasafn fyrir flokkinn: Bankamenn

Styrmir of hlutdrægur?

umsátrið„Ætlunarverk Styrmis  með bókinni Umsátrið er að sýna fram á helstu ástæður hrunsins. Honum tekst það í raun og veru. Aftur á móti má deila um hvort hann sé nægilega hlutlaus til að hann geti komist að marktækri niðurstöðu,“ segir Guðmundur Alfreðsson í umfjöllun um rit Styrmis Gunnarssonar, Umsátrið – Fall Íslands og endurreisn, frá árinu 2009. Einnig segir Guðmundur: „Styrmir er vinur margra þeirra sem koma við sögu, t.d. Davíðs Oddsonar, og því má ætla að hann eigi ekki auðvelt með að gagnrýna verk Davíðs.“

Átakanleg viðtöl

maybe„Í Maybe I Should Have nálgast Gunnar  bankahrunið 2008 á frumlegan og skemmtilegan hátt. Myndin er hröð og skemmtileg og heldur áhorfendum við efnið allan tímann,“ segir Kolbrún Fjóla Rúnarsdóttir í umsögn um heimildamynd Gunnars Sigurðssonar frá árinu 2010. Hún segir ennfremur „Átakanlegust eru viðtölin við nokkra einstaklinga á Guernsey sem settu ævisparnað sinn inn á Icesave reikninga og höfðu aðeins fengið helminginn af honum til baka þegar myndin var gerð.“

Lært af mistökum?

skirnir 2014Grétar Atli Davíðsson fjallar í nýrri færslu hér á vefnum um grein Guðrúnar Johnsen, „Bankakerfið knésett”, sem birtist í Skírni árið 2014. Hann segir þar meðal annars: „Höfundur segir mikilvægt að Íslendingar geri sér grein fyrir söluferlinu sem ríkið stóð fyrir á árunum 1998-2003 og þeim afleiðingum sem það hafði á efnahag Íslands. Íslendingar hafa ekki efni á því að sömu mistök endurtaki sig. Ákveðin krafa um lærdóm af því ferli sem hófst með sölu Landsbankans og Búnaðarbankans og endaði með hruni næstum alls íslenska bankakerfisins er sem rauður þráður í gegnum greinina.“

Æsispennandi fræðirit

bringing down„Frásögninin í Bringing Down the Banking System grípur mann strax í byrjun, fyrstu fimm kaflarnir eru mjög spennandi,“ segir Einar Þórmundsson meðal annars í umfjöllun um bók Guðrúnar Johnsen um bankahrunið frá árinu 2014. Og hann bætir við: „Guðrún rekur þar atburðarásina hér á Íslandi ítarlega, allt að falli bankanna. Til dæmis nær höfundur að halda manni föstum við lesturinn með frásögn af samskiptum milli ríkisstjórnar Íslands og bankamanna, þegar þeir tóku að átta sig á í hvað stefndi hér í kjölfar falls Lehman Brothers í Bandaríkjunum“

Sólkonungi kennt um

skuggi„Ólafi Arnarsyni tekst vissulega ætlunarverk sitt; að kenna Davíð Oddssyni alfarið um bankahrunið á Íslandi 2008,“ segir Eyrún Bjarnadóttir í umsögn um bókina Skuggi sólkonungs eftir Ólaf Arnalds, en bókin kom út árið 2014. Eyrúnu þykir Ólafur samt „ekki nógu sannfærandi í málflutningi sínum því hann horfir á söguna í gegnum alltof þröngan glugga. Hruni bankanna ollu miklu fleiri en þessi eini maður, Davíð Oddsson. Að sjálfsögðu hafði hann mikil áhrif á íslenskt athafnalíf en hlutverk hans er ekki svo viðamikið að hann hafi verið einvaldur á Íslandi og honum einum hægt að kenna um hrunið.“

Einkavæðingarferlið

saga 2011b„Við lestur virðist mér augljóst að höfundur staðsetur sig örlítið til hægri þar sem Framsóknarmenn eiga örlítið undir högg að sækja og gjörðir flestra nema sjálfstæðismanna eru fordæmdar,“ segir Elsie Kristinsdóttir er í umfjöllun um grein eftir Björn Jón Bragason, „Sagan af einkavæðingu Búnaðarbankans“ sem birtist í Sögu árið 2011. Eliese bætir síðan við: „Vert er þó að taka fram að greinin var ágætis lesning og gaf ágæta innsýn inn í ferli einkavæðingu Búnaðarbankans, en þó einungis frá vissu sjónarhorni.“

Gremja ungs ráðherra

stormurinn„Höfundur er að mestu sanngjarn í umfjöllun um menn og málefni þó svo að pólitísk afstaða hans sé ætíð sýnileg,“ segir Einar Jóhann Geirsson í umfjöllun sinni um bók Björgvins G. Sigurðssonar, Stormurinn – reynslusaga ráðherra, sem kom út árið 2010. Og Einar bætir við: „Eftirtektarvert er hvað honum gremst eldri og reyndari stjórnmálamenn sem eru honum andsnúnir á velli stjórnmálanna. Um æðstu menn Seðlabankans segir hann: „Þetta voru menn sem höfðu vanist því eftir áratuga heljartök á þjóðfélaginu að á þá væri hlustað“ og á hann augljóslega við Davíð Oddsson.“

Stjórnendur fá á bauk

stodir FLEggert Þór Aðalsteinsson skrifar í nýrri umsögn hér á vefnum um „eina af fyrstu hrunbókunum“, Stoðir FL bresta eftir Ólaf Björn Kárason sem út kom árið 2008. Í mati á bókinni segir Eggert meðal annars: „Textinn er knappur og beittur enda verður seint sagt að höfundur sé hræddur við að flíka skoðunum sínum. Það er óhætt að segja að helstu stjórnendur og hugmyndafræðingar FL Group ævintýrisins fái hressilega á baukinn … Fleiri fá sína sneið frá höfundi, þar má nefna sinnulausa hluthafa, dómgreindarlausa hlutabréfagreinendur og veika fjölmiða.“

Skyldulesning

preludesDarri Gunnarsson fjallar um rit Robert Z. Aliber og Gylfi Zoega. Preludes to the Icelandic Financial Crisis frá 2011 í nýrri færslu hér á vefnum. Í mati sínu á verkinu segir Darri meðal annars: „Bókin er skyldulesning fyrir hvern þann sem vill ná til botns í bankahruninu. Hún hefur að geyma álitsgerðir sem skiptu verulegu máli í mati fjármálageirans og stjórnmálamanna á stöðu íslenska fjármálakerfisins í aðdraganda hruns, en gæti verið strembin aflestrar fyrir hinn venjulega lesanda vegna fræðilegrar nálgunar og fjölmargra íðorða, súlurita, línurita og taflna sem nýtast sjálfsagt aðeins þeim sem þjálfaðir eru í þess háttar aflestri, og er þar að auki öll á ensku. Því er hún sjálfsagt aðallega hugsuð fyrir fræðasamfélagið, fjármálageirann og stjórnmálamenn.“

Mannfræði + hagfræði

skirnir 2014„Það var vel til fundið hjá höfundum að tengja saman nálganir mannfræði og hagfræði og öðlast þannig sannfærandi og ferska sýn á hrun bankanna á Íslandi 2008,“ segir Dagbjört Torfadóttir í umsögn sinni um greinina „Bankar í ljóma þjóðernishyggju“ sem Kristín Loftsdóttir og Már Wolfgang Mixa birtu í Skírni  árið 2014. Dagbjört bendir þó jafnframt á að ekki sé víst að greinin höfði til hins almenna lesanda.  „Notuð eru hugtök eins og „vöruhús menningarlegra leikmynda”, og „hugmyndir í anda eðlishyggju um þjóðmenningu”, sem gætu virkað framandi. Ennfremur er ekki víst að utan fræðanna sé fyrir hendi þekking á aðferðum sem notaðar eru við öflun heimilda, sem að mestu eru fengnar með eigindlegum aðferðum.“