Greinasafn fyrir flokkinn: Bankamenn

Heimsmet í óvarkárni

saga 2009„Grein Guðna Elíssonar er að mínu mati hlutlæg og vel rökstudd umfjöllun um útrásina og hrunið,“ segir Dagbjört Torfadóttir í umfjöllun um grein Guðna Elíssonar, „Vogun vinnur… Hvar liggja rætur íslenska fjármálahrunsins?“ sem birtist í tímaritinu Sögu árið 2009. Og hún bætir við: „Bein niðurstaða hans um sérstöðu Íslendinga hvað varðar heimskreppuna, þar sem hann útnefnir útrásarvíkingana og banka þeirra methafa í óvarkárni og gjaldþrotum, byggist í raun á tölfræðilegum niðurstöðum.“

Séríslenskt stórslys

hamskiptinBjarni G. Ólafsson skrifar í nýrri færslu um bókina Hamskiptin eftir Inga Frey Vilhjálmsson. Bjarni segir þar að bókinni sé „ætlað að vekja almenning til umhugsunar um samábyrgð sína á hruninu og fjalla síðustu kaflar hennar um ábyrgð þjóðarinnar, ýmsar kenningar um hrunið og baráttuna um söguna. Þar er fjallað um það hvernig hrunið hefur hingað til verið gert upp á opinberum vettvangi. Að mati höfundar hefur það uppgjör snúist um lagalega ábyrgð en uppgjöri hins siðferðilega hluta hrunsins hafi verið frestað. Niðurstaða höfundar er þessi: „Hrunið var manngert, pólitískt og sér­íslenskt stórslys sem ekki má endurtaka sig.““

Sviðsetning á Icesave

icesaveBrynjólfur Þór Guðmundsson fjallar um ritið Icesave samningarnir: Afleikur aldarinnar? í nýrri færlu hér á vefnum. Brynjólfur Þór segir þar meðal annars: „Sigurður Már er vel ritfær. Textinn er lipur og auðskiljanlegur. Höfundur hefur tilfinningu fyrir að nota sviðsetningar til að koma andrúmslofti til skila. Það á ekki síst við þegar hann lýsir tilfinningum félaga í InDefence, svo sem í fyrsta kafla bókarinnar þegar dularfullur pakki best einum þeirra og reynist innihalda fyrsta Icesave samninginn, sem þá hvíldi mikil leynd yfir. Samningaviðræður um Icesave voru flókið fyrirbæri en verða hér vel skiljanlegar.“

Söguhetjur hrunsins

GUDBLESSI„Þótt viðtölin í myndinni eigi að sýna nokkurs konar þverskurð af þjóðfélaginu kemur í ljós að hér eru söguhetjurnar Sturla Jónsson, vörubílstjórinn með gjallarhornið sem fór í framboð, einstæða móðirin er Eva Hauksdóttir, ein þeirra sem gekk hvað harðast fram í mótmælunum og lögreglumaðurinn er Dúni Geirsson, sonur Geirs Jóns Þórissonar, fyrrum yfirlögregluþjóns í Reykjavík,“ segir Arndís Þóra Sigfúsdóttir í umsögn sinni um heimildamynd Helga Felixsonar Guð blessi Ísland sem frumsýnd var árið 2009.

Orsök og afleiðing

krisan 2008Í nýrri færslu um bók Pauls Krugman, Krísan 2008, hrósar Arnar Jónsson höfundi fyrir að skrifa á aðgengilegan hátt um flókinn hagfræðilegan veruleika. „Léttleikinn í upphaf bókarinnar og dæmisögur til útskýringar með einföldum hætti gefa færi á breiðari lesendahóp, útskýringar hans á hvernig hlutirnir geta æxlast í hagkerfinu eru aðdáunarverðar, helst vegna þess hversu vel hann útskýrir orsakir og afleiðingar. Krugman virðist tala gegn frjálshyggju, markaðskapítalisma og spákaupmennsku og virðist tengja þetta við kreppuna og hvernig þessi atriði eiga þátt sinn í efnahagslægðum meðal annars.“

Hvað vorum við að spá?

þeirra eigin orð„Óli Björn setur bókina upp á skemmtilegan hátt og er þessi bók einstaklega auðlesin. Verkið er skemmtilegt, kómískt og er höfundur einkar lunkinn við að velja tilvitnanir og setur þær saman þannig að lesandi missir ekki þráðinn, né verði ringlaður við lesturinn,“ segir Arna Vilhjálmsdóttir í umsögn sinni um ritið Þeirra eigin orð. Fleyg orð auðmanna, stjórnmálamanna, álitsgjafa og embættismanna sem Óli Björn Kárason tók saman árið 2009. Og Arna bætir við: „Lestur þessarar bókar skilur því eftir sig vangaveltuna: Hvað vorum við að spá?“

Spaugileg sýn

skuldadagar„Bókin gerir nákvæmlega það sem henni er ætlað, hún skemmtir lesandanum með spaugilegri sýn á íslensk stjórnmál,“ segir Þórdís Lilja Þórsdóttir í umsögn sinni um skopmyndabókina Skuldadaga (2009) eftir Halldór Baldursson teiknara. Og hún heldur áfram: „Höfundur færir lesandanum algerlega það sem hann býst við; ekkert meira og ekkert minna. Höfundur er ekki hlutdrægur að mínu mati en brandararnir bitna oftast á íslenskum stjórnmálamönnum og einstaka sinnum á erlendum ráðamönnum.“

Hlutdræg sýn

hrunadansBirta Sigmundsdóttir fjallar um bók Styrmis Gunnarssonar, Hrunadans og horfið fé (2010) í nýrri færslu hér vefnum en í bókinni var gerð tilraun til að taka saman meginniðurstöður Rannsóknarskýrslu Alþingis í stuttu máli. Birta segir í mati sínu á verki Styrmis: „Ef tilgangur bókarinnar er að veita heildstæða úttekt á grundvallaratriðum Skýrslunnar hefur Styrmi ekki tekist ætlunarverk sitt að mínu mati. Bókin er fremur úttekt á ákveðnum atburðum sem höfundi telur að skipti mestu máli. Lesandinn getur því ekki treyst því að fá greinargóðan og heildstæðan skilning á niðurstöðum Skýrslunnar eftir lesturinn – heldur þarf að reiða sig á frekari fróðleik til að ná tökum á grundvallaratriðum hennar.“

Gamli góði tíminn

NyjaIsland„Guðmundur virðist þekkja þá sögu sem hann er að segja mjög vel. Það getur hann líklega þakkað bæði menntun sinni og störfum yfir ævina,“ segir Þórður Jóhannsson í umsögn sinni um bók Guðmundar Magnússonar, Nýja Ísland frá árinu 2008. Og Þórður bætir við: „Við lestur verksins fékk maður á tilfinninguna að höfundur væri frekar hlutdrægur. Hann virðist sakna tímans þegar Ísland var land jöfnuðar og bræðralags og vera illa við þá græðgi og ójöfnuð sem einkennir landið í dag.“

Forspá um hrunið

boðberiSkrítið er til þess að hugsa að myndin hafi verið gerð fyrir hrunið 2008 þar sem iðulega er vísað til efnahagslegs ástands, skulda og fyrrum góðæris,“ segir Anna Björg Auðunsdóttir meðal annars í umsögn um kvikmyndina Boðbera frá árinu 2010. Og hún bætir við: „Þegar Páll er til að mynda heima hjá sér að horfa á fréttir tengjast þær ávallt seðlabankastjóra, leiknum af Magnúsi Jónssyni, sem er höfuðpaur spilltu djöflanna. Hann segir meðal annars við fréttamenn: „ef [krónan] styrkist ekki þarf að hækka stýrivexti“ og „við urðum að hækka vextina til að bregðast við aðstæðum“. Forsætisráðherra er svo spurður um orðin í kjölfarið og segist alltaf styðja aðgerðir seðlabankastjóra í öllu.