Greinasafn fyrir flokkinn: Hagfræði

Flugeldahagfræði Jóns

íslenska efnhagsundrið flugeldahagfræði„Sumir kaflar í bókinni líkjast blaðagreinum sem skilað var inn tveim mínútum fyrir prentun og eru satt að segja illa unnir,“ segir Heiða Vigdís Sigfúsdóttir í umfjöllun sinni um rit Jóns F. Thoroddsen, Íslenska efnahagsundrið: Flugeldahagfræði fyrir byrjendur sem út kom 2009. Og hún bætir við: „Margar staðreyndavillur eru í bókinni, t.d. er fyrrverandi bankastjóri Landsbankans, Halldór J. Kristjánsson, sagður Kristinsson. Á einum stað er ekkert samhengi í frásögninni og virðist sem seinni opnan sé vitlaust staðsett. Vinnubrögð sem þessi gera það að verkum að erfitt er að treysta innihaldi bókarinnar.“

Skuldinni skellt á Davíð

challenge„Wade notar söguna af Íkarusi sem myndlíkingu fyrir þá gífurlegu þenslu sem hér var og leiddi á endanum til bankahrunsins,“ útskýrir Jóhanna Sigurjónsdóttir í umsögn sinni um grein Roberts Wade, „Iceland as Icarus,“ sem birtist árið 2009. Jóhanna segir ennfremur: „Þeir sem þekkja eitthvað til Robert Wade og skrifa hans hafa líklega áttað sig á pólitískum skoðunum hans, sem flestir myndu telja mjög vinstrisinnaðar. Eini einstaklingurinn sem nefndur er á nafn sem beinn gerandi í atburðarásinni er Davíð Oddsson. Ljóst er af greininni að höfundi þykir ekki mikið til Davíðs koma og telur starfshætti hans og vinnubrögð í Seðlabankanum meðal orsaka hrunsins.  Sem dæmi má nefna eftirfarandi ummæli um Davíð: „Oddsson’s friends and critics alike attest to his manipulative abilities in interpersonal relations, as though he could out-Machiavelli Machiavelli.“

Skyldulesning

preludesDarri Gunnarsson fjallar um rit Robert Z. Aliber og Gylfi Zoega. Preludes to the Icelandic Financial Crisis frá 2011 í nýrri færslu hér á vefnum. Í mati sínu á verkinu segir Darri meðal annars: „Bókin er skyldulesning fyrir hvern þann sem vill ná til botns í bankahruninu. Hún hefur að geyma álitsgerðir sem skiptu verulegu máli í mati fjármálageirans og stjórnmálamanna á stöðu íslenska fjármálakerfisins í aðdraganda hruns, en gæti verið strembin aflestrar fyrir hinn venjulega lesanda vegna fræðilegrar nálgunar og fjölmargra íðorða, súlurita, línurita og taflna sem nýtast sjálfsagt aðeins þeim sem þjálfaðir eru í þess háttar aflestri, og er þar að auki öll á ensku. Því er hún sjálfsagt aðallega hugsuð fyrir fræðasamfélagið, fjármálageirann og stjórnmálamenn.“

Mannfræði + hagfræði

skirnir 2014„Það var vel til fundið hjá höfundum að tengja saman nálganir mannfræði og hagfræði og öðlast þannig sannfærandi og ferska sýn á hrun bankanna á Íslandi 2008,“ segir Dagbjört Torfadóttir í umsögn sinni um greinina „Bankar í ljóma þjóðernishyggju“ sem Kristín Loftsdóttir og Már Wolfgang Mixa birtu í Skírni  árið 2014. Dagbjört bendir þó jafnframt á að ekki sé víst að greinin höfði til hins almenna lesanda.  „Notuð eru hugtök eins og „vöruhús menningarlegra leikmynda”, og „hugmyndir í anda eðlishyggju um þjóðmenningu”, sem gætu virkað framandi. Ennfremur er ekki víst að utan fræðanna sé fyrir hendi þekking á aðferðum sem notaðar eru við öflun heimilda, sem að mestu eru fengnar með eigindlegum aðferðum.“

Heimsmet í óvarkárni

saga 2009„Grein Guðna Elíssonar er að mínu mati hlutlæg og vel rökstudd umfjöllun um útrásina og hrunið,“ segir Dagbjört Torfadóttir í umfjöllun um grein Guðna Elíssonar, „Vogun vinnur… Hvar liggja rætur íslenska fjármálahrunsins?“ sem birtist í tímaritinu Sögu árið 2009. Og hún bætir við: „Bein niðurstaða hans um sérstöðu Íslendinga hvað varðar heimskreppuna, þar sem hann útnefnir útrásarvíkingana og banka þeirra methafa í óvarkárni og gjaldþrotum, byggist í raun á tölfræðilegum niðurstöðum.“

Orsök og afleiðing

krisan 2008Í nýrri færslu um bók Pauls Krugman, Krísan 2008, hrósar Arnar Jónsson höfundi fyrir að skrifa á aðgengilegan hátt um flókinn hagfræðilegan veruleika. „Léttleikinn í upphaf bókarinnar og dæmisögur til útskýringar með einföldum hætti gefa færi á breiðari lesendahóp, útskýringar hans á hvernig hlutirnir geta æxlast í hagkerfinu eru aðdáunarverðar, helst vegna þess hversu vel hann útskýrir orsakir og afleiðingar. Krugman virðist tala gegn frjálshyggju, markaðskapítalisma og spákaupmennsku og virðist tengja þetta við kreppuna og hvernig þessi atriði eiga þátt sinn í efnahagslægðum meðal annars.“