Greinasafn fyrir flokkinn: Fræðirit

Á jaðri skynseminnar

ebergman„Bókin er þægileg aflestrar, skrifuð á góðri ensku og er stíll Eiríks blátt áfram. Jafnvel þótt maður hafi aðrar skoðanir en hann, tekst honum að hrífa mann með sér,“ segir María Jóhönnudóttir í umsögn sinni um rit Eiríks Bergman, Iceland and the International Financial Crisis. Boom, Bust and Recovery, sem kom út 2014. En hún bætir við: „Í heild á Eiríkur það til að verða of hlutdrægur þegar fjallað er um Samfylkinguna. Málflutningur hans er annars oftast skýr og jaðrar við að vera skynsamlegur, en aðeins dregur úr skynseminni þegar flokkspólitíkin villir honum sýn.“

Æsispennandi fræðirit

bringing down„Frásögninin í Bringing Down the Banking System grípur mann strax í byrjun, fyrstu fimm kaflarnir eru mjög spennandi,“ segir Einar Þórmundsson meðal annars í umfjöllun um bók Guðrúnar Johnsen um bankahrunið frá árinu 2014. Og hann bætir við: „Guðrún rekur þar atburðarásina hér á Íslandi ítarlega, allt að falli bankanna. Til dæmis nær höfundur að halda manni föstum við lesturinn með frásögn af samskiptum milli ríkisstjórnar Íslands og bankamanna, þegar þeir tóku að átta sig á í hvað stefndi hér í kjölfar falls Lehman Brothers í Bandaríkjunum“

Stjórnendur fá á bauk

stodir FLEggert Þór Aðalsteinsson skrifar í nýrri umsögn hér á vefnum um „eina af fyrstu hrunbókunum“, Stoðir FL bresta eftir Ólaf Björn Kárason sem út kom árið 2008. Í mati á bókinni segir Eggert meðal annars: „Textinn er knappur og beittur enda verður seint sagt að höfundur sé hræddur við að flíka skoðunum sínum. Það er óhætt að segja að helstu stjórnendur og hugmyndafræðingar FL Group ævintýrisins fái hressilega á baukinn … Fleiri fá sína sneið frá höfundi, þar má nefna sinnulausa hluthafa, dómgreindarlausa hlutabréfagreinendur og veika fjölmiða.“

Séríslenskt stórslys

hamskiptinBjarni G. Ólafsson skrifar í nýrri færslu um bókina Hamskiptin eftir Inga Frey Vilhjálmsson. Bjarni segir þar að bókinni sé „ætlað að vekja almenning til umhugsunar um samábyrgð sína á hruninu og fjalla síðustu kaflar hennar um ábyrgð þjóðarinnar, ýmsar kenningar um hrunið og baráttuna um söguna. Þar er fjallað um það hvernig hrunið hefur hingað til verið gert upp á opinberum vettvangi. Að mati höfundar hefur það uppgjör snúist um lagalega ábyrgð en uppgjöri hins siðferðilega hluta hrunsins hafi verið frestað. Niðurstaða höfundar er þessi: „Hrunið var manngert, pólitískt og sér­íslenskt stórslys sem ekki má endurtaka sig.““

Dapurleg sýn

thraedir_valdsins„Bókin veitir dapurlega sýn á íslenskt samfélag, sem þó var ekki með öllu óvænt,“ segir Arnar Sverrisson í umsögn sinni um Þræði valdsins eftir Jóhann Hauksson hér á vefnum. Og Arnar bætir við: „Sú gróðrarstía spillingar á mörgum sviðum, sem bókin dregur fram í dagsljósið, hefur vafalítið verið ríkur jarðvegur þeirra samfélagsþátta, sem mestu máli skiptu við hamfarirnar 2008, þegar íslenska bankakerfið hrundi og draumur fólks, ríkisstjórnar og launþegasamtaka um hinn eilífa vöxt beið skipbrot.“

Orsök og afleiðing

krisan 2008Í nýrri færslu um bók Pauls Krugman, Krísan 2008, hrósar Arnar Jónsson höfundi fyrir að skrifa á aðgengilegan hátt um flókinn hagfræðilegan veruleika. „Léttleikinn í upphaf bókarinnar og dæmisögur til útskýringar með einföldum hætti gefa færi á breiðari lesendahóp, útskýringar hans á hvernig hlutirnir geta æxlast í hagkerfinu eru aðdáunarverðar, helst vegna þess hversu vel hann útskýrir orsakir og afleiðingar. Krugman virðist tala gegn frjálshyggju, markaðskapítalisma og spákaupmennsku og virðist tengja þetta við kreppuna og hvernig þessi atriði eiga þátt sinn í efnahagslægðum meðal annars.“

Fyndin framtíðarsýn

straumhvorf„Þór tekst vel ætlunarverk sitt sem er að útskýra á mannamáli straumhvörfin sem urðu í íslensku viðskiptalífi á árunum 1995-2005,“ segir Andri Freyr Björnsson í umsögn sinni um Straumhvörf. Útrás íslensks viðskiptalífs og innrás erlendra fjárfesta til Íslands (2005). Andri átelur Þór engu að síður fyrir að hrósa útrásinni um of en telur það skiljanlegt í ljósi þess að bókin kom út þremur árum fyrir bankahrun, „og Þór gat því ekki vitað að allt myndi hrynja þremur árum seinna. Því er kannski frekar fyndið að lesa hana einmitt vegna þess að maður veit hvað gerist og Þór er mikið að áætla hvað gæti gerst í framtíðinni. Hann taldi t.d. að Ísland yrði eitt af ríkustu löndum í heimi árið 2010. Sú varð ekki raunin.“

Frábær heimild

end of innocene„Hér er á ferð frábær heimild um fréttaflutning og ímynd Íslands í erlendum fréttamiðlum en leita verður annað til að finna heimildir um atburðina sem fréttirnar snúast um,“ segir Viðar Snær Garðarsson í mati á fræðiriti Daniels Chartier, The End of Iceland’s Innocence (2010). Í bókinni er umfjöllun erlendra fjölmiðla um íslenska bankahrunið greind. „Mín helsta gagnrýni,“ bætir Viðar Snær við, „er sú að mér finnst vanta niðurstöðukafla þar sem efni verksins og helstu niðurstöður rannsóknarinnar eru dregnar saman“.

Gamli góði tíminn

NyjaIsland„Guðmundur virðist þekkja þá sögu sem hann er að segja mjög vel. Það getur hann líklega þakkað bæði menntun sinni og störfum yfir ævina,“ segir Þórður Jóhannsson í umsögn sinni um bók Guðmundar Magnússonar, Nýja Ísland frá árinu 2008. Og Þórður bætir við: „Við lestur verksins fékk maður á tilfinninguna að höfundur væri frekar hlutdrægur. Hann virðist sakna tímans þegar Ísland var land jöfnuðar og bræðralags og vera illa við þá græðgi og ójöfnuð sem einkennir landið í dag.“